Ga naar inhoud

Arbowet

2014 januari 20
door thom

Als werkgever heeft u de plicht om goed voor uw werknemers te zorgen. Dat staat in de wet. Daarnaast geeft de wet een aantal specifieke regels voor uw zorgplicht: die staan in de Arbowet.

Dit artikel zal voor de werkgever kort aangeven wat zijn verplichtingen zijn uit de Arbowet, wat u van uw werknemer mag verwachten, wat de arbeidsinspectie en arbo-arts zoal doen en wat u moet doen wanneer u in de problemen raakt.

Arbowet

De Arbowet wordt volledig de ‘Arbeidsomstandighedenwet 1998’ genoemd. In de Arbowet staat wat u moet doen om werknemers te beschermen zodat zij geen fysieke of psychische schade oplopen en zodat zij ook dat gevaar niet (of zo weinig mogelijk) lopen.

De Arbowet gaat voornamelijk in op de verplichtingen van u als werkgever. De verplichtingen van uw werknemers zijn in veel mindere mate aanwezig.

Hoe dan ook: houdt u zich niet aan de Arbowet, dan kunt u (naar gelang de overtreding) soms zware sancties en hoge vorderingen tot schadevergoeding verwachten.

Arbowet: het werk

U moet zorgen voor de gezondheid en de veiligheid van uw werknemers betreffende alle met de arbeid verbonden aspecten. U moet een beleid voeren dat is gericht op zo goed mogelijke arbeidsomstandigheden. Het beleid moet regelmatig getoetst worden en wanneer het niet meer voldoet, zult u het moeten aanpassen volgens de Arbowet.

Gevaren en risico’s moeten bij de bron worden voorkomen of moeten worden beperkt. U moet volgens de Arbowet de inrichting van de arbeidsplaatsen, gebruikte zaken, werkmethoden en inhoud van het werk aanpassen aan de persoonlijke eigenschappen van uw werknemer. Werknemers met een structurele beperking behoren een aangepaste arbeidsplaats te krijgen.

U moet als werkgever volgens de Arbowet monotone en tempogebonden arbeid zoveel mogelijk vermijden. Ook psychosociale arbeidsbelasting (denk dan aan seksuele intimidatie, stress, discriminatie, pesten et cetera) tussen werknemers moet u zoveel mogelijk vermijden. Uiteraard moet u zich daar zelf al helemaal van onthouden.

Is er gevaar voor een of meer werknemers, dan moeten zij weten wat ze moeten doen. U zult uw werknemers dus vooraf moeten instrueren. Ten slotte moeten er doeltreffende maatregelen worden getroffen voor ongevalssituaties.

Als werkgever behoort u volgens de Arbowet voor het voorgaande zorg te dragen tenzij dat redelijkerwijs niet van u mag worden gevergd. Kunt u dus aantonen dat het niet redelijk is dat u dure/omvangrijke preventiemaatregelen A en B moet nemen om klein risico C te voorkomen, dan hoeft dat dus niet.

Risico’s en arbeidsongevallen in uw onderneming

Wanneer er risico’s voor de gezondheid/veiligheid van uw medewerkers bestaan in uw onderneming (en dat is in elke onderneming zo!), dan zult u die in kaart moeten brengen. Inventariseren en evalueren zegt de Arbowet.

U moet daarnaast beschrijven wat deze risico’s zijn en welke risicobeperkende maatregelen er zijn genomen. Die beschrijvingen moet u ter beschikking stellen aan uw werknemers. Ook moet u de werknemers instrueren over het gebruik van beschermingsmiddelen.

Als werkgever moet u ten slotte controleren dat uw werknemers de beschermingsmiddelen goed gebruiken en dat zij volgens de voorschriften werken.

Gebeurt er onverhoopt toch een ongeval, dan moet u dat bij zwaardere vormen van letsel (zwaar letsel, ziekenhuisopname, dodelijke ongevallen) melden bij de arbeidsinspectie. Ook moet u volgens de Arbowet een lijst bijhouden van ongevallen op het werk die leiden tot een verzuim van meer dan drie werkdagen.

Wat mag u van uw werknemers verwachten?

De meeste verplichtingen uit de Arbowet zijn gericht op u als werkgever. Toch heeft u de werknemer vaak nodig om de verplichtingen uit de Arbowet goed uit te voeren. U kunt immers wel beschermingsmiddelen aanschaffen, maar wanneer de werknemer ze niet gebruikt, heeft dat geen zin.

Uw werknemer moet zich in zijn werk overeenkomstig uw instructies en overeenkomstig zijn opleiding gedragen. Tevens moeten uw werknemers volgens de Arbowet zoveel mogelijk zorg dragen voor hun eigen veiligheid en gezondheid. Ook de gezondheid en veiligheid van anderen moeten ze in het oog houden. Constateert de werknemer zelf dat er gevaarlijke situaties ontstaan, dan moet hij die melden bij u als werkgever of bij zijn leidinggevende.

Arbeidsmiddelen en gevaarlijke stoffen moeten op de juiste manier worden gebruikt. Wanneer u beschermingsmiddelen verschaft heeft, moeten die gebruikt worden, aangebrachte beveiligingen mogen niet verwijderd worden en de werknemers moeten meewerken wanneer u ze wilt instrueren over de gevaren die ze lopen en hoe ze zich daartegen kunnen beschermen.

Ten slotte kunt u van uw werknemers verwachten dat ze u bijstaan in het uitvoeren van uw verplichtingen op grond van de Arbowet.

Arbo-arts (of de bedrijfsarts)

In de naleving van de verplichtingen die u heeft op grond van de Arbowet, moet u zich door deskundige werknemers laten bijstaan. Dat betreft dan voornamelijk het inventariseren van de risico’s en het adviseren over zaken die gerelateerd zijn aan de Arbowet.

Uw werknemers zullen echter vaak geen medische kennis hebben. Daarom moet u zich ook laten bijstaan door een bedrijfsarts of een Arbo-arts. Deze arts helpt ook met de risico-inventarisatie en risico-evaluatie en zal u daarover met raad terzijde staan. Werknemers die ziek zijn worden door hem begeleid en hij voert arbeidsgezondheidskundige onderzoeken uit.

De keuze voor een bedrijfsarts of voor de Arbo-arts mag u zelf als werkgever maken. Dat gaat op een gemakkelijke manier: heeft u geen bedrijfsarts, dan zegt de Arbowet dat u dus verplicht bent om met de Arbo-arts in zee te gaan. Uw werknemers kunnen dus altijd een beroep doen op een arts.

Het niet naleven van de Arbowet

Het naleven van de Arbowet kost geld voor de werkgever, waardoor het verleidelijk kan zijn om het niet zo nauw met de verplichtingen te nemen. Daarom wordt er gecontroleerd door de arbeidsinspectie. De arbeidsinspectie onderzoekt ongevallen op de werkplek wanneer de OR, personeelsvertegenwoordiging of vakbond daarom vraagt.

Voor dergelijke onderzoeken heeft de arbeidsinspectie flinke bevoegdheden. Ze mogen een woning binnentreden zonder toestemming van de bewoners, mensen staande houden en om naam, adres en geboortedatum vragen. Werkt iemand niet mee, dan kunnen ze dwangmiddelen gebruiken.

Is er sprake van ernstig gevaar voor werknemers of anderen, dan kan de arbeidsinspectie het werk stilleggen. Dat mag hij eventueel zelfs mondeling doen. Laat u het werk toch voortzetten wanneer de arbeidsinspectie weg is, dan kan dat u zeer flinke geldboetes opleveren (het betreft dan een zogenaamd ‘economisch delict’).

Andere problemen bij overtreding Arbowet

Wanneer u de Arbowet niet naleeft, kan uw bedrijf worden stilgelegd. Houdt u zich daar niet aan, dan kunt u voor vele duizenden euro’s aan boetes verwachten. Het mag duidelijk zijn dat het u linksom of rechtsom veel geld kost.

Ook is de kans dat u als werkgever aansprakelijk kunt worden gehouden voor eventuele arbeidsongevallen of beroepsziekten veel groter wanneer u de Arbowet niet naleeft. Meer hierover vindt u in het artikel over het ongeval op het werk en het artikel over de beroepsziekte.

Wat te doen wanneer u in de juridische problemen raakt

De Arbowet is omvangrijk: u heeft als werkgever veel verplichtingen. Daarnaast zijn deze verplichtingen vaak erg algemeen omschreven. De kans dat er conflicten ontstaan rondom de Arbowet (of rondom bedrijfsongevallen of bedrijfsziektes) is zeer aanwezig.

U heeft voor dergelijke conflicten (althans, arbeidsrechtelijke conflicten bij de kantonrechter) geen advocaat nodig: u mag alles zelf doen, van correspondentie tot procedure bij de rechter. Verstandig is dat echter niet: de belangen zijn vaak enorm en wanneer de werknemer een advocaat inschakelt, staat u met 2-0 achter voordat u bent begonnen. Een advocaat inschakelen kost geld, maar de zaak verliezen is vrijwel altijd veel en veel duurder.

Arbowet – Samengevat

De Arbowet legt u als werkgever een groot aantal verplichtingen op. Wanneer u die niet nakomt, kunt u bij een bedrijfsongeval aansprakelijk worden gehouden en kan de arbeidsinspectie u dwingen om de verplichtingen uit de Arbowet na te komen. Doet u dat niet, dan leggen ze het werk op uw bedrijf stil. Doorgaan heeft grote boetes ten gevolge.

Wanneer er conflicten ontstaan met betrekking tot het al dan niet naleven van de Arbowet, kunnen daar grote schadeposten voor u uit ontstaan. U mag zonder advocaat procederen, maar dat is bij grote belangen niet verstandig,

Nog geen reacties

Laat een reactie achter

Let op: In je reactie kun je basis HTML gebruiken. Je e-mail adres zal nooit gepubliceerd worden.

Abonneer je op deze reactiestroom via RSS

Recht voor Bedrijven is een initiatief van:

Wet & Recht Juristen

U kunt hier terecht voor:

> Juridisch advies
> Contracten
> Procederen

Laat uw zaak beoordelen door ervaren juristen.

Neem contact op