Ga naar inhoud

Bestuurdersaansprakelijkheid

2014 mei 19
door thom

Als ondernemer loopt u risico’s, dat wist u al voordat u begon met ondernemen. Bij het bekijken van die risico’s, komt vroeg of laat de vraag of u die niet moet afschermen. Zo ook bij het grootste risico van het ondernemen: ‘Wat als het zakelijk mis gaat? Ben ik privé dan ook de klos?’.

Er is een manier om die privéaansprakelijkheid af te schermen: het oprichten van een rechtspersoon om de onderneming in onder te brengen (het meest gebruikt: de bv). Gaat het mis, dan kan de rechtspersoon wellicht failliet gaan, maar dan blijft u in privé onaangetast. Bestuurdersaansprakelijkheid is in beginsel niet aan de orde. Toch kan bestuurdersaansprakelijkheid in sommige gevallen voorkomen bij bestuurders van rechtspersonen. Wanneer? Dat leggen we u hier kort uit.

Bestuurdersaansprakelijkheid

Bestuurdersaansprakelijkheid kent twee vormen: interne bestuurdersaansprakelijkheid en externe bestuurdersaansprakelijkheid. Daarnaast geeft de wet nog een aantal vormen van bestuurdersaansprakelijkheid (die eventueel onder de eerste twee categorieën zouden kunnen worden ingedeeld).Het is belangrijk te vermelden dat bestuurdersaansprakelijkheid bij elke rechtspersoon van toepassing kan zijn. Dat wil zeggen dat niet enkel bestuurders van bv’s en nv’s aansprakelijk kunnen worden gehouden voor grove fouten, maar óók bestuurders van verenigingen en stichtingen.

Interne bestuurdersaansprakelijkheid

Interne bestuurdersaansprakelijkheid is aansprakelijkheid van een bestuurder tegenover de rechtspersoon. Denk daarbij aan de bestuurder die een greep in de kas heeft gedaan, waarna de andere bestuurders hem aansprakelijk stellen.

De norm voor interne bestuurdersaansprakelijkheid is dat elke bestuurder gehouden is tot een behoorlijke vervulling van zijn taak. Vervult hij zijn taak niet naar behoren, dan kan hij aansprakelijk gehouden worden. Voor de algemene gang van zaken zijn alle bestuurders tezamen in beginsel aansprakelijk: is één van de bestuurders onzorgvuldig, dan zijn allen aansprakelijk.

Interne bestuurdersaansprakelijkheid zal niet zo vaak voorkomen, immers: het bestuur moet de beslissing nemen om een (oud)bestuurslid aansprakelijk te stellen. De ‘old boys’ zullen dat regelmatig nalaten in grotere vennootschappen, echter, in vennootschappen waar de aandeelhouders tevens de bestuurders zijn, komt dit wel dergelijk regelmatig voor.

Externe bestuurdersaansprakelijkheid

Tegenover de bovenstaande interne bestuurdersaansprakelijkheid, staat externe bestuurdersaansprakelijkheid. Dat houdt in dat externen, bijvoorbeeld klanten of leveranciers, hun claim niet tegen de vennootschap (met wie ze een overeenkomst hebben) instellen, maar tegen de bestuurder in privé. Dat kan niet zomaar, ook daarvoor zijn strenge regels opgesteld.

In het geval waarin er door de bestuurders een ‘onrechtmatige daad’ is gepleegd kan de muur van de rechtspersoonlijkheid worden omzeild. Die onrechtmatige daad kan liggen in het aangaan van verplichtingen waarvan het duidelijk was dat de vennootschap ze niet zou kunnen nakomen, maar ook in het simpelweg niet nakomen van verplichtingen en het frustreren van verhaalsmogelijkheden (bijvoorbeeld het wegsluizen van gelden).

Daarnaast is het belangrijk om in zware tijden betalingsonmacht voor het betalen van belastingen (het betreft vrijwel alle belastingen behalve vennootschapsbelasting) te melden bij de fiscus. Dat moet ‘onverwijld’ (direct) na het concluderen van de betalingsonmacht volgens de wet. In elk geval moet de melding binnen twee weken nadat de belastingen betaald hadden moeten worden gedaan zijn. Betalingsonmacht melden kan heel gemakkelijk via een formulier dat te downloaden is van de website van de belastingdienst. Niet melden kan bestuurdersaansprakelijkheid inhouden (en houdt dat meestal ook daadwerkelijk in).

Bestuurdersaansprakelijkheid in faillissement

In geval van faillissement kan bestuurdersaansprakelijkheid plaatsvinden wanneer de bestuurders ‘kennelijk onbehoorlijk hebben bestuurd’. Om dit te voorkomen is het onder meer belangrijk om de administratie goed bij te houden en jaarrekeningen op tijd te deponeren bij de Kamer van Koophandel. Deze aansprakelijkheid kan ook enkel door de curator worden ingeroepen (in feite is dit dus tevens een vorm van ‘interne bestuurdersaansprakelijkheid’).

Wanneer het faillissement is uitgesproken, is het niet meer nodig om betalingsonmacht bij de fiscus te melden.

Extra aansprakelijkheid bij de bv

Sinds de invoering van de wet flexibilisering bv-recht in oktober 2012, is het bv-recht met minder strikte regels omgeven. U mag onder meer een bv oprichten voor één euro of één eurocent (voorheen: minimaal 18.000 euro) als zijnde de storting op de aandelen. Dat levert voor schuldeisers een risico op: kunnen zij hun vordering nog wel verhalen op de bv? Het zou immers kunnen dat de bv helemaal leeg is (al kwam dat voorheen natuurlijk ook regelmatig voor).

Daarom zegt de wet bij de bv dat bestuurders hoofdelijk aansprakelijk zijn, indien ze uitkeringen aan aandeelhouders doen waarvan ze weten of moeten weten dat die uitkeringen de vennootschap in de problemen gaan brengen. Dat geldt ook voor uitkeringen ten gevolge van een vermindering van het geplaatste vermogen, bijvoorbeeld door intrekking van aandelen.

Het betreft hier bestuurdersaansprakelijkheid tegenover de vennootschap, interne bestuurdersaansprakelijkheid dus.

Overige bepalingen voor bestuurdersaansprakelijkheid

Ten slotte zijn er nog een aantal specifieke in de wet opgenomen regelingen die ervoor kunnen zorgen dat u in privé aansprakelijk kunt worden gehouden als bestuurder (bijvoorbeeld in sommige gevallen handelingen voor een bv in oprichting of handelingen die worden gedaan terwijl een bv niet in het Handelsregister van de KvK is ingeschreven). Om deze allemaal in dit artikel te benoemen gaat de strekking van het artikel te buiten. Of u gevaar loopt, hangt af van uw specifieke situatie en het verdient aanbeveling om daarvoor een jurist te raadplegen.

Bestuurdersaansprakelijkheid – Samenvatting

Ondernemen is risico’s nemen en tevens sommige risico’s afdekken. Het afdekken van risico’s door te ondernemen binnen een rechtspersoon is goed mogelijk, echter, ook dan kunt u een risico lopen. Het kan namelijk zo zijn dat ondanks het ondernemen in de bv of de nv, bestuurdersaansprakelijkheid ontstaat. Dat betreft dan dus aansprakelijkheid van één of meerdere bestuurders in privé.

Bestuurdersaansprakelijkheid is een vervelend onderwerp voor veel ondernemers. Toch is het verstandig om problemen te voorkomen en de risico’s in kaart te brengen. Daarom is het verstandig om uw eigen situatie te laten controleren door een jurist die bekend is met dit onderwerp. Zijn er reeds problemen gerezen, dan is het juist aan te bevelen om een jurist in te schakelen.

Nog geen reacties

Laat een reactie achter

Let op: In je reactie kun je basis HTML gebruiken. Je e-mail adres zal nooit gepubliceerd worden.

Abonneer je op deze reactiestroom via RSS

Recht voor Bedrijven is een initiatief van:

Wet & Recht Juristen

U kunt hier terecht voor:

> Juridisch advies
> Contracten
> Procederen

Laat uw zaak beoordelen door ervaren juristen.

Neem contact op