Ga naar inhoud

Ongeval op het werk

2014 januari 8
door thom

Waar gewerkt wordt, worden fouten gemaakt en gebeuren (daardoor) ongevallen. Voorbeelden van een dergelijk ongeval op het werk zijn zeer divers, van een secretaresse die tussen een deur komt en een vinger breekt, tot een fabrieksmedewerker die longklachten krijgt van zijn werk tot een administratiemedewerker die door de werklast overspannen raakt of RSI krijgt.

Hier wordt dit ongeval op het werk bekeken en wordt met nadruk bekeken wanneer u aansprakelijk bent voor een ongeval of ongeluk op het werk.

Ongeval op het werk

Per jaar wordt er meer dan 200.000 keer een arbeidsongeval gemeld dat gepaard gaat met letsel en met verzuim van de werknemer. Er gebeuren meer dan twintig ongevallen op het werk per dag. Ongeveer honderd personen per jaar overlijden aan de gevolgen van een ongeval op het werk.

Zodra een ongeval op het werk plaatsvindt en enigszins ernstig blijkt te zijn, zal er schade zijn geleden. Dat varieert van ziekenhuisrekeningen tot tijdelijk of blijvend letsel bij de werknemer.

De vraag is dan: wie moet die schade dragen? Moet u die schade dragen als werkgever, of moet de werknemer de schade dragen?

Algemeen aansprakelijkheid bij ongeval op het werk

De hoofdregel in het Nederlandse recht is dat iedereen zijn eigen schade draagt. Soms is dat echter onrechtvaardig. Dat kan het geval zijn wanneer er sprake is van een ongeval op het werk.

De aansprakelijkheid kan bij een ongeval op het werk zowel voor rekening van u als werkgever als voor rekening van de werknemer komen.

Vaststelling gebeurt via het speciale wetsartikel waarin staat dat u als werkgever in beginsel altijd aansprakelijk bent voor schade na een ongeval op het werk. Daarnaast vindt die vaststelling van de aansprakelijkheid eventueel nog plaats via het meer algemene arbeidsrechtelijke beginsel van goed werkgeverschap. Wanneer u precies aansprakelijk bent, wordt hierna besproken.

Aansprakelijkheid bij een arbeidsongeval

Wanneer de aansprakelijkheid bij een ongeval op het werk moet worden vastgesteld, wordt er eerst gekeken naar het speciale wetsartikel daarvoor. Daarin staat dat u als werkgever in beginsel altijd aansprakelijk bent voor schade die is geleden tijdens het werk.

In beginsel, want er bestaan twee uitzonderingen op dat beginsel.

  • Wanneer de schade die uit het ongeval op het werk komt in belangrijke mate het gevolg is van opzet of van bewuste roekeloosheid van uw werknemer, kunt u niet aansprakelijk worden gehouden. Een schilder die opzettelijk van zijn ladder afspringt, kan u dus niet aansprakelijk houden. De schilder die de ladder echter bewust roekeloos neerzet ook niet. Het probleem daarbij zit hem in de term ‘bewust roekeloos’. Volgens het Nederlandse recht is dat namelijk niet vaak het geval: het is enkel het geval wanneer uw werknemer wist dat hij op dat moment bewust roekeloos was. Dat is moeilijk te bewijzen en eigenlijk is enkel een waarschuwing direct voorafgaand het gedrag (en het ongeval op het werk) voldoende. Een waarschuwing die te algemeen is of die een paar dagen eerder is gegeven is dat niet.
  • Ook wanneer u als werkgever voldoende voorzorgsmaatregelen heeft genomen, kunt u niet aansprakelijk worden gesteld voor de schade die uit het ongeval op het werk voorkomt. Die voorzorgsmaatregelen moeten toezien op het voorkomen van een ongeval op het werk én op het voorkomen van eventuele daaruit voortkomende schade. Deze grond (de ‘zorgplicht’) heeft meestal voor u meer kans van slagen dan de ‘opzet of bewuste roekeloosheid’.

Welke bescherming moet u bieden tegen een ongeval op het werk?

Wanneer er een ongeval op het werk heeft plaatsgevonden en u wilt als werkgever betogen dat u niet aansprakelijk bent omdat u aan uw zorgplicht (punt twee hierboven) heeft voldaan, zult u dat uiteraard moeten bewijzen. Wanneer heeft u voldoende maatregelen genomen als bescherming tegen een ongeval op het werk?

Die vaststelling verschilt van geval tot geval. In het geval van een secretaresse hoefde u bijvoorbeeld geen werkhandschoenen te verschaffen, maar wel een ergonomische stoel op kantoor. Een bouwvakker die nooit op kantoor is, heeft niets aan die stoel, maar wel aan werkhandschoenen om zodoende een ongeval op het werk te voorkomen.

De minimumnorm voor het voorkomen van een ongeval op het werk ligt in elk geval vast in de arbowet. Dat houdt in: u bent als werkgever aansprakelijk wanneer u niet heeft voldaan aan de arbowet. Voldoet u er wel aan, dan heeft u een goede zaak, maar is niet zeker dat u niet aansprakelijk bent. De arbowet is een uitgebreide wet, waarin het voorkomen van een ongeval op het werk centraal staat. Door deze uitgebreidheid, is het moeilijk, zo niet onmogelijk, om in zijn algemeenheid te zeggen waar u aan moet voldoen. In elk geval moet u een beleid voeren dat is gericht op zo goed mogelijke arbeidsomstandigheden. Doe dat ook, anders gaat u ‘voor de bijl’ wanneer er een ongeval op het werk gebeurt bij een werknemer.

Voor de exacte vaststelling van het al dan niet voldoen aan de zorgplicht (en dus de aansprakelijkheid) bij een specifiek ongeval op het werk, neemt u het best contact op met een jurist.

Aansprakelijkheid via goed werkgeverschap

Het ongeval op het werk wordt dus in eerste instantie bekeken volgens bovenstaande regels. Deze zijn door de wetgever specifiek opgesteld voor dergelijke situaties. Naast deze regelgeving, is het ook mogelijk dat de werknemer schadevergoeding probeert af te dwingen via het ‘goed werkgeverschap’. Hij zal dus stellen dat u zich niet als een goed werkgever heeft gedragen. Er zijn twee situaties waarin dit beroep kan slagen.

  • Verkeersongevallen. Uiteraard is uw bestelbuschauffeur onder werktijd uw verantwoordelijkheid en heeft hij recht op schadevergoeding (volgens de bovenstaande specifieke regels), maar wat als de chauffeur met zijn eigen auto even snel een pakketje wegbrengt en een ongeval krijgt? Is dat een ongeval op het werk? Eigenlijk niet, want het gebeurt privé, maar wel terwijl hij iets voor u heeft uitgevoerd. Daarom is er volgens de jurisprudentie ook hier aansprakelijkheid van u als werkgever aan de orde. U zult dus ook de schade moeten vergoeden. Dat geldt ook wanneer de werknemer van huis uit naar een project op weg is en een ongeval krijgt. Beiden geen ongeval op het werk, maar bij beiden bent u in beginsel wel aansprakelijk.
  • Privésituaties. Ongelukken die buiten werktijd in de privésfeer gebeuren zijn niet te kwalificeren als ongeval op het werk, maar zijn soms wel uw verantwoordelijkheid. Er moet sprake zijn van een bij u bekend, specifiek en ernstig gevaar. Uiteraard moet dat ongeval werkgerelateerd zijn voordat u aansprakelijk kunt worden gesteld.

Het goed werkgeverschap is een soort vangnet voor situaties waarin de werknemer u niet aansprakelijk kan stellen via de specifieke regels voor het ongeval op het werk. Vaak hangt hierbij alles af van de (juridische) beargumentatie van uw zaak.

Advocaat nodig bij ongeval op het werk?

Heeft u een advocaat nodig wanneer een werknemer schadevergoeding vordert van u wegens een ongeval op het werk en u dat bedrag niet wilt betalen? Nee, die heeft u niet nodig: u mag zelf de correspondentie doen én zelf de zaak bepleiten in de rechtszaal. Verstandig is dat echter meestal niet. Er spelen bij een ongeval op het werk vaak enorme belangen, waardoor het zeer zinvol is om niet alleen te procederen.

Een jurist kan de uitkomst bieden: hij doet hetzelfde als een advocaat en kan dat in vergelijking met de advocaat relatief goedkoop. Probeer de jurist ook reeds te betrekken bij het corresponderen met de werknemer. Uiteraard zult u daarvoor enige kosten moeten betalen (ook juristen zijn aan de prijs), maar die vallen meestal in het niet bij de kosten die u moet betalen bij een toegewezen schadevergoeding.

Ongeval op het werk – Samengevat

Een ongeval op het werk zit in een klein hoekje. Wanneer het ongeval daadwerkelijk gebeurt en er schade is geleden, zal moeten worden bekeken wie die schade gaat dragen. Is dat de werknemer of bent u dat als werkgever?

Bovenstaande regels geven inzicht in hoe wordt gekeken naar wie schadeplichtig is bij een ongeval op het werk. Het is echter verstandig om een jurist in te schakelen wanneer een werknemer u probeert aansprakelijk te stellen voor zijn schade terwijl u het daar niet mee eens bent. Dat geldt des te meer gezien de grote (financiële) belangen die er spelen in dergelijke zaken.

Nog geen reacties

Laat een reactie achter

Let op: In je reactie kun je basis HTML gebruiken. Je e-mail adres zal nooit gepubliceerd worden.

Abonneer je op deze reactiestroom via RSS

Recht voor Bedrijven is een initiatief van:

Wet & Recht Juristen

U kunt hier terecht voor:

> Juridisch advies
> Contracten
> Procederen

Laat uw zaak beoordelen door ervaren juristen.

Neem contact op