Ga naar inhoud

Studiekosten terugbetalen / Studiekostenbeding

2014 januari 5
door thom

In uw bedrijf presteren werknemers wellicht het best wanneer ze een aantal vakinhoudelijke opleidingen hebben gehad. U kunt uw werknemer die opleidingen uiteraard laten volgen, maar u bent niet blij wanneer hij na de door u betaalde studie of cursus bij de concurrent gaat werken. U wilt graag uw investering ‘terugverdienen’. Logisch.

Daarom is het mogelijk om een studiekostenbeding overeen te komen. In dit artikel gaat het over dat studiekostenbeding. Wanneer mag u de werknemer vragen om de studiekosten terug te betalen? Wanneer kan dat niet? Welke kosten mag u precies terugvorderen?

Studiekosten terugbetalen

Het studiekostenbeding kunt u opnemen in een arbeidsovereenkomst of in een aparte overeenkomst. Gaat de werknemer dan alsnog uit dienst, dan zal hij een bepaald bedrag moeten terugbetalen.

Wanneer u in de wet kijkt, zult u nergens de term ‘studiekostenbeding’ of andere wetgeving over het terugbetalen van studiekosten terugvinden. Er zijn geen wettelijke regels voor het terugbetalen van studiekosten. Wel is in de jurisprudentie een lijn uitgezet waaruit een aantal regels zijn af te leiden.

Voorwaarden studiekostenbeding

Over de voorwaarden van het terugbetalen van de studiekosten heeft de Hoge Raad zich uitgelaten.

Ten eerste moet het terugbetalen van studiekosten zijn overeengekomen tussen u en de werknemer tijdens of direct na afloop van de studieperiode. Komt u het niet overeen met de werknemer, dan kunt u hem achteraf ook niet vragen om bij te dragen. U moet uw werknemer duidelijk maken dat hij de studiekosten moet terugbetalen zegt de Hoge Raad. Daarmee is niet gezegd dat er een schriftelijkheidsvereiste is, maar het is uiteraard verstandig om dit beding schriftelijk vast te leggen met het oog op eventuele toekomstige conflicten.

Inhoudelijk moet u vaststellen hoelang dat u vindt dat u baat dient te hebben van de kennis en vaardigheden die uw werknemer heeft opgedaan tijdens de studie. Veel werkgevers kiezen voor drie jaar, maar bij dure studies zou u kunnen beslissen om een langere tijdsduur af te spreken.

Naarmate de werknemer in dienst is en de tijd verstrijkt van de bovenstaande termijn, behoort ook de terug te betalen schuld naar rato te verstrijken. Was deze termijn voor terugbetaling drie jaar en is er anderhalf jaar verstreken wanneer de werknemer ontslag neemt, dan kunt u nog maar maximaal de helft van de studiekosten terugvorderen. Dit wordt ook wel de ‘glijdende schaal’ genoemd. Deze glijdende schaal moet u vastleggen. Doet u dat niet, dan loopt u de kans dat het gehele studiekostenbeding ongeldig wordt verklaard.

Ten slotte heeft de Hoge Raad bepaald dat een studiekostenbeding niet mag conflicteren met andere wettelijke regels. Denk daarbij bijvoorbeeld aan een werknemer die feitelijk onder het minimumloon heeft gewerkt wanneer hij studiekosten terug moet betalen.

Welke studiekosten kunt u terugvorderen?

Wat valt er allemaal onder de noemer ‘studiekosten’? Wat mag u zoal allemaal terugvorderen? Betreft het enkel materialen en lesgelden voor de cursus/studie, of mag u ook loonkosten terugvorderen voor werktijd die de werknemer voor de opleiding heeft gebruikt?

Het antwoord hierop is dat dit waarschijnlijk beide is toegestaan. Het (gedeeltelijk) terugvorderen van het loon dat de werknemer heeft ontvangen terwijl hij eigenlijk in uw tijd aan het studeren was, is toegestaan volgens de Hoge Raad. Terugbetalen van de studiekosten zelf (zoals lesgelden) is door de Hoge Raad nooit expliciet toegestaan, maar lagere rechters gaan in de regel akkoord met het laten terugbetalen van studiekosten die niet bestaan uit loonkosten. Ook de van toepassing zijnde literatuur is van mening dat dit mag.

Ook studiekosten terugbetalen nadat werknemer wordt ontslagen?

Wanneer u de werknemer ontslaat terwijl hij nog studiekosten heeft staan, zou u die wellicht ook graag willen terugvorderen. Kan dat?

Dat kan in beginsel niet. Wanneer u de werknemer ontslaat of wanneer u besluit zijn arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd niet te verlengen, volgt uit de redelijkheid en billijkheid dat uw werknemer niet verplicht is om de studiekosten terug te betalen.

Ook wanneer de werknemer zelf ontslag neemt en overstapt naar een andere werkgever omdat de werksituatie niet meer zeker is (hij vreest ontslag, er komt een reorganisatie et cetera) kunt u hem niet meer houden aan een overeengekomen studiekostenbeding.

Studiekosten terugbetalen – Samengevat

Het terugbetalen van studiekosten mag wanneer er aan een aantal voorwaarden is voldaan. Op die manier kunt u als werkgever zorgen dat u ook voordeel haalt uit de door u bekostigde studie van uw werknemers. Vertrekt de werknemer voordat de door u beiden afgesproken tijd om is (vaak drie jaar), dan zal hij de studiekosten naar rato terug moeten betalen.

In de wet staan geen regels omtrent het studiekostenbeding. Deze komen uit de jurisprudentie, voornamelijk uit jurisprudentie van de Hoge Raad. Enkele regels komen uit jurisprudentie van lagere rechters en zijn dus mogelijk aan verandering onderhevig. Heeft u een conflict met een werknemer over een studiekostenbeding of over het terugbetalen van studiekosten, dan kan het verstandig zijn om juridisch advies in te winnen, indien het belang groot genoeg is.

Nog geen reacties

Laat een reactie achter

Let op: In je reactie kun je basis HTML gebruiken. Je e-mail adres zal nooit gepubliceerd worden.

Abonneer je op deze reactiestroom via RSS

Recht voor Bedrijven is een initiatief van:

Wet & Recht Juristen

U kunt hier terecht voor:

> Juridisch advies
> Contracten
> Procederen

Laat uw zaak beoordelen door ervaren juristen.

Neem contact op